Ankesör veya Sabit Hattan Ardışık Aranma Deliline Dayalı Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma Davaları
Ankesörlü telefon, büfe/market sabit hattı ve ardışık ya da periyodik aranma kayıtlarının FETÖ/PDY üyeliği yargılamalarındaki delil değeri; Yargıtay kriterleri, HTS incelemesi, bilirkişi araştırması, savunma başlıkları ve güncel içtihatlar ışığında kapsamlı rehber.
Ankesörlü veya sabit bir hattan aranmış olmak, ceza yargılamasında otomatik olarak silahlı terör örgütü üyeliği sonucunu doğurmaz. Ancak Yargıtay uygulamasında; aramanın örgütsel iletişim yöntemi kapsamında gerçekleştiğinin somut olgular ve teknik verilerle, her türlü şüpheden uzak şekilde ortaya konulması hâlinde bu kayıtların örgütle bağlantıyı gösteren hukuka uygun bir delil niteliği kazanabileceği kabul edilmektedir.
1. Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma Suçunda Hukuki Çerçeve
Silahlı örgüte üye olma suçu Türk Ceza Kanunu’nun 314. maddesinde düzenlenmektedir. Örgüt üyeliği, yalnızca belirli kişilerle görüşmüş olmak ya da bir iletişim kaydında adın geçmesiyle özdeş değildir. Yargısal uygulamada temel mesele, kişinin örgütün hiyerarşik yapısına bilerek ve isteyerek dâhil olup olmadığının ve bu bağın somut delillerle ortaya konulup konulamadığının belirlenmesidir.
Terör örgütü üyeliği yargılamalarında deliller tek tek değerlendirildiği kadar birlikte de ele alınır. Bu nedenle ankesör/sabit hat verisi; ByLock, tanık beyanı, örgütsel toplantı, finansal hareket, kurum kaydı veya başka delillerin bulunup bulunmamasıyla birlikte dosyanın bütününde anlam kazanabilir. Bunun tersi de geçerlidir: başka örgütsel delilin bulunmaması, arama kaydının teknik güvenilirliği ve örgütsel niteliği konusundaki tartışmayı daha önemli hâle getirebilir.
2. Ardışık Arama ve Periyodik Arama Nedir?
Yargıtay Ceza Genel Kurulu uygulamasında ardışık arama, aynı ankesörlü veya sabit hattan kısa bir zaman dilimi içinde birden fazla kişinin peş peşe aranması; periyodik arama ise bir kişinin belirli zaman aralıklarında farklı tarihlerde tekrar tekrar aranması şeklinde ele alınmaktadır.
Ardışık arama
Aynı sabit/ankesör hattından, birbirine yakın zamanlarda birden çok GSM numarasının peşi sıra aranmasıdır. Yargıtay, birlikte aranan kişilerin statü, kuvvet, rütbe, okul veya dönem ilişkisini de somut dosyanın koşullarına göre önemseyebilmektedir.
Periyodik arama
Bir GSM hattının farklı tarihlerde belirli bir düzen veya süreklilik gösterecek biçimde sabit/ankesör hatlardan aranmasıdır. Aramalar arasındaki zaman aralıkları ve tekrar sayısı, örgütsel iletişim iddiasının değerlendirilmesinde önem taşır.
“Ardışık” ibaresi tek başına hukuki sonuç doğuran sihirli bir etiket değildir. Bir aramanın veri tabanında ardışık görünmesi ile bunun örgütsel iletişim olduğunun ispat edilmesi farklı meselelerdir. Bu nedenle aramanın kaynağı, zamanı, süresi, aynı hattan aranan diğer kişiler, bu kişilerin birbirleriyle ilişkisi ve kayıtların doğruluğu denetlenmelidir.
3. Yargıtay’ın Ankesör/Sabit Hat Delilinde Araştırılmasını İstediği Başlıca Kriterler
Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 13.11.2019 tarihli, E.2018/5526, K.2019/6842 sayılı kararı; sonraki yıllardaki kararların önemli referanslarından biridir. Yargıtay 3. Ceza Dairesi 2024-2026 döneminde de bu yaklaşımı sürdürmüş ve özellikle eksik araştırma bulunan dosyalarda ayrıntılı teknik inceleme yapılmasını istemiştir.
- Sanığın kullandığı GSM hattının gerçekten sanığın fiilî kullanımında olup olmadığı,
- Toplam arama sayısı ve kayıtların tekil, ardışık veya periyodik nitelikte olup olmadığı,
- Aramaların tarihleri, saatleri ve aralarındaki zaman ilişkisi,
- Görüşmelerin süreleri ve cevapsız/çok kısa arama gibi özellikleri,
- Sanığın farklı ankesör veya sabit hatlardan aranıp aranmadığı,
- Ardışık aramaya dâhil kişilerin aynı kuvvet, rütbe, sınıf, okul, dönem veya benzer statüde bulunup bulunmadıkları,
- Telefon numaralarını gizlemeye yönelik belirli bir şifreleme/kodlama yönteminin bulunup bulunmadığı,
- Sanığın GSM HTS kayıtları ile sabit hattın kayıtlarının karşılıklı olarak doğrulanıp doğrulanmadığı,
- Birlikte aranan kişilerle sanığın normal GSM görüşmesi, baz çakışması veya başka irtibatının bulunup bulunmadığı,
- Birlikte aranan kişiler hakkında soruşturma/kovuşturma bulunup bulunmadığı ve bu kişilerin sanık hakkındaki beyanları,
- Sanığın görev yaptığı veya bulunduğu yerlerle aramanın yapıldığı yer arasında coğrafi ve zamansal uyum bulunup bulunmadığı,
- UYAP ve ilgili birimlerde sanık hakkında başka örgütsel beyan veya delil bulunup bulunmadığı.
4. Ankesör veya Ardışık Arama Kaydı Tek Başına Mahkûmiyet İçin Yeterli midir?
Bu sorunun tek cümlelik ve her dosyaya uygulanabilecek bir cevabı yoktur. Yüksek yargı yaklaşımında belirleyici olan, kaydın salt varlığı değil; kaydın örgütsel iletişim olduğunun somut olgu ve teknik verilerle doğrulanma derecesidir.
Anayasa Mahkemesi Murat Albayrak başvurusunda (B. No: 2020/16168, 08.03.2023), hâkimlik kararı doğrultusunda temin edilen ankesör/sabit hat HTS verilerinin kullanılmasını elde ediliş yöntemi bakımından adil yargılanma hakkına aykırı bulmamıştır. Kararda ayrıca savunma tarafının verilerin gerçekliği ve güvenilirliğine itiraz edebilmesinin önemine vurgu yapılmıştır.
Dolayısıyla savunmanın etkili odağı çoğu durumda “HTS verisi hiçbir şartta delil olamaz” şeklindeki kategorik bir tezden ziyade; somut kaydın bu sanık bakımından gerçekten örgütsel iletişimi gösterip göstermediği, teknik doğrulamanın yapılıp yapılmadığı ve alternatif masum açıklamaların dışlanıp dışlanmadığı olmalıdır.
5. HTS Kayıtlarında Teknik İnceleme Nasıl Yapılmalıdır?
Ankesör dosyalarının merkezinde çoğu zaman iletişimin içeriği değil, trafik verileri bulunmaktadır. Bu nedenle analiz yönteminin denetlenebilir olması gerekir. Savunma açısından yalnızca sonuç raporunun değil, sonuca ulaştıran verilerin de tartışılabilmesi önem taşır.
| İncelenecek başlık | Neden önemlidir? |
|---|---|
| GSM hattının fiilî kullanıcısı | Abonelik sahibi ile telefonu fiilen kullanan kişi farklı olabilir. İsnadın kişiselleştirilmesi gerekir. |
| Sabit hat karşı kaydı | GSM dökümündeki kayıt ile sabit hattın kendi trafik kaydının örtüşmesi teknik doğrulama sağlar. |
| Arama süresi | Çağrının cevaplanıp cevaplanmadığı, bağlantı kurulup kurulmadığı ve iletişimin niteliği bakımından önemlidir. |
| Ardışık grubun yapısı | Birlikte aranan kişilerin statü ve ilişki bakımından aynı örgütsel hücre iddiasıyla uyumlu olup olmadığı denetlenir. |
| Periyodiklik | Tek veya seyrek kayıt ile belli bir düzen gösteren tekrar eden kayıtların ispat gücü aynı değildir. |
| Coğrafi uyum | Aramanın yapıldığı sabit hattın yeri ile sanığın görev, okul, ikamet veya bulunma verileri karşılaştırılabilir. |
| HTS ve baz çakışmaları | Birlikte aranan kişilerle başka iletişim veya fiziksel yakınlık göstergelerinin bulunup bulunmadığı araştırılabilir. |
| Şifreleme yöntemi | Numara üzerinde belirli kodlama veya “son rakam tamamlama” gibi yöntemlerin somut olayda uygulanıp uygulanmadığı incelenir. |
Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 2026 tarihli çok sayıda kararında, bu başlıkların uzman bilirkişi incelemesiyle ortaya konulmadan hüküm kurulması eksik araştırma olarak değerlendirilmiştir. Özellikle ATAÇ/ankesör-büfe sorgulama sonuçlarının ham HTS kayıtlarıyla ve diğer delillerle denetlenmesi önem taşımaktadır.
6. Ankesör veya Sabit Hat Deliline Karşı Savunmada İncelenmesi Gereken Alanlar
6.1. Arama sayısı ve zaman aralığı
Bir veya birkaç aramanın yıllara yayılan, düzenli ve tekrar eden iletişimle aynı ağırlıkta değerlendirilmemesi gerekir. Aramalar arasında uzun süre bulunması, periyodiklik iddiasını zayıflatabilecek bir olgudur; ancak tek başına otomatik beraat nedeni değildir. Önemli olan dosyanın tamamındaki örüntüdür.
6.2. Birlikte aranan kişilerin denkliği
Yargıtay’ın askerî mahrem yapılanmaya ilişkin içtihatlarında aynı kuvvet, benzer rütbe ve hücre yapılanması gibi özelliklere önem verildiği görülmektedir. Bu nedenle ardışık gruptaki kişilerin farklı kurum, okul, dönem, kuvvet, rütbe veya yaşam çevrelerinden gelmesi somut olayda ayrıca açıklanması gereken bir husustur.
6.3. Aramanın yapıldığı yer ile sanığın ilişkisi
Sabit hattın bulunduğu şehir veya bölge ile sanığın o tarihteki okul, görev, ikamet veya seyahat durumu arasında uyumsuzluk varsa bunun araştırılması gerekir. Konum bakımından açıklanamayan kayıtların doğrudan örgütsel temas kabul edilmesi yerine, teknik hata ve üçüncü kişi kullanımı dâhil alternatif ihtimaller incelenmelidir.
6.4. Hattın üçüncü kişilerce kullanılması ihtimali
Telefon hattının kimin adına kayıtlı olduğundan çok, suç tarihindeki fiilî kullanıcının kim olduğu önemlidir. Aile bireyi, arkadaş veya başka bir kişinin hattı kullanmış olması yönündeki savunma soyut bırakılmamalı; mümkünse cihaz, abonelik, diğer HTS örüntüleri, tanık anlatımları ve yaşamın olağan akışına ilişkin verilerle desteklenmelidir.
6.5. Birlikte aranan kişilerin dinlenmesi
Ardışık gruptaki kişiler hakkında soruşturma veya kovuşturma bulunup bulunmadığı; bu kişilerin sanığı tanıyıp tanımadığı ve örgütsel ilişki konusunda somut bir bilgi verip vermediği araştırılmalıdır. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, son dönem bozma kararlarında bu kişilerin ifadelerinin getirtilmesine ve gerektiğinde tanık olarak dinlenmesine açıkça önem vermektedir.
6.6. Diğer örgütsel delillerin bulunup bulunmaması
ByLock, örgütle bağlantılı finansal işlem, örgütsel toplantı veya talimat, tanık/itirafçı beyanı, kapatılan kurum üyeliği gibi başka delillerin dosyada bulunmaması tek başına sonucu belirlemez; ancak ankesör kaydının delil değerinin değerlendirilmesinde dosyanın bütününe ilişkin önemli bir veri olabilir.
6.7. Savunmayı doğrulayan lehe araştırmalar
Sanığın birlikte arandığı iddia edilen kişilerle olağan hayatta herhangi bir irtibatının bulunmaması, kişilerin birbirlerini tanımadıklarını söylemesi, görev/okul dönemi denkliğinin bulunmaması veya aramanın yapıldığı yerde sanığın bulunmadığının gösterilmesi gibi olgular, teknik veriyle birlikte ele alınmalıdır.
7. Ankesör ve Ardışık Arama Konusunda Önemli Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararları
Ankesör/sabit hat aramalarının delil niteliği bakımından temel referans kararlardandır. Örgütsel iletişimin, her türlü şüpheden uzak kesin kanaate ulaştıracak somut olgu ve teknik verilerle tespit edilmesi gerektiğini vurgular. Sonraki Yargıtay 3. Ceza Dairesi kararları bu içtihada düzenli olarak atıf yapmaktadır.
Ardışık ve periyodik aramaların örgütsel iletişim yöntemi olarak değerlendirilmesinde kullanılan kriterleri ayrıntılandıran önemli kararlardandır. Arama örüntüsünün teknik ve olgusal bağlam içinde değerlendirilmesi gerektiği içtihat çizgisinin temel taşlarındandır.
Ceza Genel Kurulu, ardışık ve periyodik arama kavramlarını ve ankesör/sabit hat kullanımının örgütsel iletişim bağlamındaki özelliklerini ele alan kararlarındandır. “Ardışık” ve “periyodik” iletişim kavramlarının somut olayda hangi örüntüyü ifade ettiği bakımından başvurulan içtihatlardandır.
Ankesör aramalarının ardışık ve periyodik mahiyet taşımadığı, diğer delillerin de örgüt üyeliğini her türlü şüpheden uzak biçimde ortaya koymadığı bir dosyada delil yetersizliği nedeniyle beraat gerektiği yönündeki değerlendirmesi bakımından önemlidir.
AYM; hâkimlik kararı doğrultusunda ankesör/sabit hatlar ve GSM hatlarına ilişkin HTS verilerinin temin edilmesi ile teknik analiz yapılmasını, somut başvuruda elde ediliş yöntemi itibarıyla adil yargılanma hakkına aykırı bulmamıştır. Savunmanın verilerin gerçekliği ve güvenilirliğine itiraz edebilme imkânının bulunmasını da değerlendirmesinde dikkate almıştır.
Sanığın görev yerlerini kapsayan HTS kayıtlarının incelenmesi; arama sayısı, ardışıklık/periyodiklik, saat, süre, farklı ankesörler, birlikte arananların kuvvet-rütbe ilişkisi ve şifreleme yönteminin bilirkişi raporunda gösterilmesi; birlikte aranan kişiler yönünden soruşturma ve ifadelerin araştırılması gerektiğini vurgulayan bozma kararlarındandır.
Güncel içtihat çizgisinde, ATAÇ sorgusu ve ayrıntılı HTS bilirkişi incelemesi yapılmadan; ardışık kişiler ve onların beyanları araştırılmadan hüküm kurulmasını eksik araştırma sayan kararlardandır.
HTS ve baz çakışmalarının, birlikte aranan şahısların soruşturma/kovuşturma durumunun, tüm aşama ifadelerinin ve UYAP örgütlü suçlar bilgi bankasındaki olası beyanların araştırılmasını gerekli gören güncel bozma kararlarındandır.
2026 yılında verilen kararda da Yargıtay, ankesör/sabit hat delilinin ayrıntılı teknik raporla desteklenmesini; ardışık kişilerin durum ve beyanlarının araştırılmasını; UYAP ve emniyet birimlerinde başkaca delil olup olmadığının belirlenmesini istemiştir.
8. Hangi Durumlarda Beraat, Hangi Durumlarda Eksik Araştırma Gündeme Gelebilir?
Ankesör kayıtlı her dosyada aynı sonuç ortaya çıkmaz. Bir kısım dosyada mevcut delillerin örgüt üyeliğini ispatlamaya yeterli olmadığı değerlendirilerek beraat sonucu doğabilirken, bazı dosyalarda Yargıtay doğrudan beraat yerine eksik araştırma nedeniyle bozma kararı vermektedir.
Beraat değerlendirmesini güçlendirebilecek olgular
- Arama örüntüsünün ardışık/periyodik nitelik taşımaması,
- Aramaların çok sınırlı ve birbirinden uzak tarihlerde olması,
- Birlikte arananların sanığı tanımaması veya örgütsel bağ kurmaması,
- Statü/dönem/kurum uyumunun bulunmaması,
- Diğer örgütsel delillerin bulunmaması,
- Sanık savunmasının objektif kayıtlarla doğrulanması.
Eksik araştırma sonucunu doğurabilecek durumlar
- Ham HTS kayıtlarının getirtilmemesi,
- Bilirkişi analizinin yetersiz olması,
- Ardışık kişilerin dinlenmemesi,
- Karşı sabit hattın kayıtlarıyla eşleştirme yapılmaması,
- Baz/HTS çakışmalarının araştırılmaması,
- Görev yerleri ve diğer şehirlerdeki kayıtların taranmaması.
Bu ayrım önemlidir. Savunma stratejisi hazırlanırken “mevcut deliller beraat için yetersizdir” tezi ile “dosya, mahkûmiyet için gerekli teknik araştırma yapılmadan sonuçlandırılmıştır” tezi birbirinden ayrılmalı; somut olayın durumuna göre asli ve alternatif talepler sistematik biçimde kurulmalıdır.
9. Uygulamada Dosya İncelemesinde Kontrol Edilmesi Gereken Belgeler
- Ankesör/büfe/sabit hat analiz raporu ve raporun tüm ekleri,
- BTK’dan gelen ham HTS kayıtları,
- Sanığın GSM hattının abonelik ve fiilî kullanım bilgileri,
- Arayan sabit hattın abonelik/işyeri bilgileri ve trafik kayıtları,
- ATAÇ veya benzeri sorgu çıktıları,
- Ardışık gruptaki kişilerin açık kimlikleri, soruşturma ve dava dosyaları,
- Bu kişilerin kolluk, savcılık ve mahkeme ifadeleri,
- Sanığın görev/okul/ikamet kayıtları ve arama tarihleriyle karşılaştırılması,
- Baz istasyonu ve varsa ortak konum analizleri,
- Sanık hakkında UYAP örgütlü suçlar bilgi havuzunda bulunan beyanlar,
- Dosyadaki diğer örgütsel deliller ve lehe araştırma sonuçları.
10. Savunma Dilekçesi Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Etkili bir savunma dilekçesi yalnızca genel “şüpheden sanık yararlanır” ilkesini tekrar etmek yerine, dosyadaki her teknik kaydı ayrı ayrı sorgulamalıdır. Örneğin iki arama arasında çok uzun zaman bulunması ileri sürülüyorsa tarihlerin tablo hâlinde gösterilmesi; birlikte aranan şahısların aynı dönem veya statüde olmadığı savunuluyorsa buna ilişkin resmî kayıtların dosyaya sunulması; sabit hattın karşı kaydı yoksa bu kaydın celbinin açıkça talep edilmesi daha güçlü bir yöntemdir.
Aynı şekilde, birlikte aranan kişilerin sanığı tanımadıklarına veya örgütsel bir ilişkilerinin bulunmadığına ilişkin beyanları varsa bunlar soyut bir atıfla değil, ifade tarihi ve dosya bilgisiyle somutlaştırılmalıdır. Teknik bilirkişi talebi de hangi soruların bilirkişiye yöneltilmesinin istendiği belirtilerek kurulmalıdır.
11. Sık Sorulan Sorular
Ankesörden bir kez aranmak örgüt üyeliği için yeterli midir?
Salt bir arama kaydı otomatik olarak örgüt üyeliği anlamına gelmez. Aramanın örgütsel amaçla yapıldığının somut olgu ve teknik verilerle ortaya konulması gerekir. Arama sayısı, niteliği, diğer kişiler ve dosyadaki bütün deliller birlikte değerlendirilir.
Ardışık aranan kişilerin aynı rütbede olması zorunlu mudur?
Yargıtay kararlarında aynı kuvvet ve aynı ya da benzer rütbe, örgütsel hücre iddiasını değerlendirmede dikkate alınan önemli göstergelerdendir. Ancak uygulamada istisnaların bulunabileceği de kabul edilmektedir. Bu nedenle kriter tek başına değil, diğer verilerle birlikte değerlendirilir.
İki arama arasında aylar veya bir yıl bulunması önemli midir?
Evet. Aramalar arasındaki süre periyodiklik ve süreklilik değerlendirmesinde önemlidir. Uzun aralıklar örgütsel örüntü iddiasını zayıflatabilir; ancak dosyanın diğer delilleri görülmeden tek başına kesin sonuç çıkarılamaz.
Ankesör HTS raporuna karşı bilirkişi incelemesi istenebilir mi?
Evet. Özellikle GSM kaydı ile karşı sabit hat kaydının eşleşmesi, arama süresi, ardışık/periyodik örüntü, farklı sabit hatlar, birlikte arananlar, baz verileri ve olası kodlama yöntemi yönünden uzman incelemesi talep edilebilir.
Birlikte ardışık aranan kişilerin tanık olarak dinlenmesi önemli midir?
Evet. Yargıtay 3. Ceza Dairesinin güncel kararlarında, bu kişiler hakkında soruşturma/kovuşturma bulunup bulunmadığının araştırılması, aşama ifadelerinin getirtilmesi ve gerektiğinde tanık olarak dinlenmeleri istenmektedir.
ByLock veya başka örgütsel delil yoksa sonuç ne olur?
Başka örgütsel delillerin bulunmaması önemli bir değerlendirme unsurudur; fakat tek başına otomatik beraat sonucu doğurmaz. Ankesör kaydının kendi başına hangi teknik ve olgusal güce sahip olduğu ayrıca incelenir.
12. Sonuç
Ankesör veya sabit hattan ardışık aranma deliline dayalı silahlı terör örgütüne üye olma davalarında belirleyici mesele, bir telefon kaydının mevcut olup olmamasından çok daha kapsamlıdır. Mahkemenin; aramanın örgütsel yöntemle gerçekleştirildiğini, sanığın ilgili hattın fiilî kullanıcısı olduğunu ve iletişimin örgütsel bağa işaret ettiğini somut, denetlenebilir ve hukuka uygun verilerle ortaya koyması gerekir.
Güncel Yargıtay uygulaması özellikle teknik araştırmanın kapsamını ayrıntılandırmaktadır. Arama sayısı, periyodiklik, süre, sabit hat çeşitliliği, birlikte aranan kişilerin statüsü, karşılıklı HTS doğrulaması, baz verileri, tanık anlatımları ve diğer örgütsel deliller birlikte incelenmeden yapılan değerlendirmeler eksik kalabilir.
Bu nedenle savunma, yalnızca kayıtların yorumuna değil; verinin kaynağına, doğrulanabilirliğine, kişiselleştirilmesine ve alternatif masum açıklamaların dışlanıp dışlanmadığına odaklanmalıdır.
Kaynak ve İçtihat Notları
Bu içerik hazırlanırken başta Yargıtay (Kapatılan) 16. Ceza Dairesi E.2018/5526, K.2019/6842; E.2019/1582, K.2019/6838; Yargıtay Ceza Genel Kurulu E.2019/623, K.2020/524; E.2019/511, K.2022/360; Yargıtay 3. Ceza Dairesi E.2023/6079, K.2024/1655; E.2023/14464, K.2026/370; E.2023/5484, K.2026/679; E.2024/754, K.2026/11262 ve Anayasa Mahkemesi Murat Albayrak, B. No: 2020/16168, 08.03.2023 kararları esas alınmıştır. İçtihatlar somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.