Önce hangi belgenin tebliğ edildiğini belirleyin

“İcradan bir kâğıt geldi” ifadesi, uygulanacak yolu belirlemeye yetmez. Ödeme emrinin örnek numarası, başlığı, dayanak belge ve takip talebi birlikte okunmalıdır. Genel haciz yoluyla takip, kambiyo takibi, kira alacağına ilişkin takip ve ilamlı icra farklı kurallara sahiptir.

İcra dairesi ve dosya numarası kadar alacaklı, borçlu ve tutar bilgilerinin de doğru olup olmadığı kontrol edilir. Daha önce ödenmiş bir borç, yanlış kişi aleyhine takip, yanlış faiz başlangıcı veya imza uyuşmazlığı farklı açıklama ve belge gerektirebilir.

Bu yazı, özel takip türlerindeki bütün istisnaları kapsayan bir süre cetveli değildir. Tebliğ edilen belgenin tamamı ve tebligat kayıtları üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.

Takip türüne göre süre ve merci

Tablodaki kambiyo takibi, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluna ilişkindir. Kambiyo senetlerine özgü iflas yolu veya başka özel takipler için aynı tablo doğrudan kullanılmamalıdır. Dayanaklar başta İİK m. 16, 22, 62, 66, 168, 169 ve 170’tir.

Kambiyo haciz yolunda borca ve imzaya itiraz, satış dışındaki işlemleri kendiliğinden durdurmaz; kanundaki geçici durdurma koşulları ayrıca değerlendirilir. İtiraz süresi ile ödeme süresi de aynı süre değildir.

Borca, imzaya ve yetkiye itiraz

Borcun bulunmadığı, ödendiği veya istenen tutarın yanlış olduğu yönündeki itirazlar somut olayın belgeleriyle değerlendirilir. Genel haciz yolunda dayanak adi senetteki imza size ait değilse imzaya itirazın ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir. Borca ilişkin genel bir ifade, her durumda imzaya itiraz yerine geçmez.

Kısmi itirazda hangi tutarın kabul edilmediği açık gösterilmelidir. Asıl alacak, faiz oranı, faiz başlangıcı veya diğer kalemlere yöneltilen itirazlar birbirinden ayrılabilir. Kabul edilen ve edilmeyen kısımların belirsiz bırakılması takip yönünden farklı sonuçlar doğurabilir.

Yetki itirazı da usulüne uygun hazırlanmalıdır. Yetkili icra dairesinin gösterilmesine ilişkin koşullar ile sözleşmedeki yetki kaydı ve özel yetki hükümleri incelenir. İnternetten alınan bir dilekçenin dosya bilgileri değiştirilerek kullanılması, bu ayrımları karşılamayabilir.

Süre hesabında tebligatın rolü

İİK m. 19’da gün olarak belirlenen sürelerin hesabı düzenlenir; ilk günün hesaba katılmaması ve son günün tatile rastlaması gibi kurallar önem taşır. Ancak önce hukuken geçerli başlangıç tarihi belirlenmelidir. Fiziki teslim günü ile sistemde görülen evrak düzenleme tarihi farklı olabilir.

Elektronik tebligat, Tebligat Kanunu m. 7/a uyarınca muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Bu kural, mesajın telefon bildiriminde göründüğü veya kullanıcının ekranı açtığı anla aynı değildir. UETS delil kayıtları saklanmalıdır.

Usulsüz tebligat iddiasında Tebligat Kanunu m. 32 ve ilgili başvuru yolu değerlendirilir. Tebligatın hatalı olduğunu düşünmek, herhangi bir işlem yapmadan süresiz beklenebileceği anlamına gelmez. Öğrenme tarihi ve başvuru süresi somut olayda önem taşır.

İtiraz ve şikâyet birbirinin yerine geçer mi?

İtiraz, borca veya takip hukukuna ilişkin belirli savunmaları ilgili usulle ileri sürmeyi; şikâyet ise icra organının işleminin hukuka uygunluğunun denetlenmesini konu alabilir. Aynı dosyada her ikisinin incelenmesi gerekebilir, fakat merci, süre ve sonuçları aynı değildir.

Örneğin borcun ödendiğini ileri sürmek ile haciz işleminin kanuna aykırı yapıldığını ileri sürmek farklı başlıklardır. Bir başvurunun yapılmış olması, diğer başvuruya ilişkin sürenin kendiliğinden korunduğunu göstermez.

İtiraz süresi geçirilmişse gecikmiş itiraz, menfi tespit veya başka yollar ancak kendi koşullarıyla değerlendirilir. “Süre geçti, hiçbir hak kalmadı” veya “her zaman itiraz edilebilir” şeklindeki iki genelleme de yanıltıcıdır.

Değerlendirmeye sunulacak belgeler

• Ödeme veya icra emrinin tüm sayfaları ve dayanak belgeler.
• Tebligat zarfı, mazbata ya da UETS kayıtları.
• Ödeme dekontları, sözleşme ve borç hesabı.
• Varsa önceki itiraz, şikâyet ve mahkeme kararları.
• Olayın ve belgeyi öğrenme biçiminin tarih sırasıyla kısa özeti.

Dilekçenin dosyaya sunulduğunu gösteren kayıt ayrıca korunmalıdır. Başvurunun hazırlanması ile süresinde ilgili mercie ulaşması farklı aşamalardır. Başvuruya ilişkin sistem kayıtları veya alındı belgesi sonradan önem kazanabilir.

Genel süreç için icra takibi rehberi, çalışma alanı için Maltepe’de icra hukuku sayfası incelenebilir.

Sık sorulan sorular

Hukuki dayanaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
• 7201 sayılı Tebligat Kanunu

Bağlantılar resmî mevzuat ve kurum sayfalarına yönelir. Yazıdaki madde atıfları, somut uyuşmazlıkta güncel metin ve ilgili uygulamayla birlikte değerlendirilmelidir.